چاپ کتابی جدید از دکتر مختار کمیلی
کتاب «خوابنامههای منظوم فارسی» به تصحیح دکتر مختار کمیلی به چاپ رسید. این کتاب دربرگیرنده بیش از ۲۵ نسخه خطی قدیمی است که در قرن هشتم به بعد کتابت شده و هنوز به چاپ نرسیده.
محتوای کتاب در مورد تعابیر خواب و خوابگزاری است که به صورت نظم گفته شده است.
از مهمترین نسخههایی که دکتر مختار کمیلی به آنها رجوع کرده، کتابی بسیار مهم به نام «خوابنامه تعبیر سلطانی» و کتاب دیگری به نام «التخبیر فی النظم التعبیر» است.
این دستنویسها یا نسخههای خطی ارزشمند از مرکز اسناد کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، کتابخانه آیتاله گلپایگانی قم، کتابخانه ملی مَلِک، کتابخانه وزیری یزد و کتابخانه آستان حضرت معصومه (س) جمعآوری شده است.
بخش نخست شامل مطالبی، چون دیدن خواب در روزهای هفته شامل شنبه، یکشنبه، دوشنبه و...؛ دیدن خواب در اوقات مختلف شامل سرِ شب، دم صبح، بعد از ظهر؛ این که خوابمان را برای چه افرادی بگوییم و برای چه افرادی نگوییم؛ این که چه کسانی خواب راست و چه کسانی خواب دروغ میبینند، شرایط دیدن خواب راست و رؤیای صادق و دیدن خواب در اوقات مختلف میباشد.
بخش دوم یا «نمادشناسی رؤیاها» در مورد تعبیر اشیاء دیده شده در خواب است که به ترتیب حروف الفبا سامان یافتهاند. کتاب، از تعبیر خواب در مورد «آب» شروع میشود و تا حرف پایان حروف الفبا ادامه دارد.
به عنوان مثال تمام ابیاتی که در مورد آب آمده مانند آب باران، آب گل آلود، آب چشمه، آب دهان، آب بینی، آب زمزم و... به صورت شعرذیل «آب» ذکر شده است:
آب زمزم چو بیند اندر دست
باز یابد هر آنچه گم کرده است
یا جای دیگری از این کتاب در مورد دیدن «خر» در خواب آمده است:
اگر خر را تو دیدی شادمانی ست
خبر آید زمان کامرانیست
کمیلی در این کتاب به تعابیری که از آیات و احادیث گرفته شده و نیز به شرح کلمات دشوار پرداخته است.
او همچنین از «نیریز» نیز غافل نبوده و در مطالبی که لغت نیریز در آن به کار رفته، در مورد آن، با ذکر مثال «نیریز» مانند «دور» توضیح داده است:
در بعضی از مناطق ایران از جمله نیریز «دور» به معنی «دیر» است و بر زمان دلالت میکند نه به فاصله مکانی. مثلاً: «حسنو همیشه دور میره سرکار»
این کتاب ۶۶۶ صفحهای توسط انتشارات دانشگاه ولیعصر رفسنجان به چاپ رسیده و بهای آن دو میلیون و دویست هزار تومان میباشد. علاقهمندان میتوانند برای تهیه کتاب با انتشارات دانشگاه ولیعصر رفسنجان تماس گرفته و یا به خانم احصایی در پاساژ زحلی مراجعه کنند.