فوت مالک یا مستأجر و سرنوشت قرارداد اجاره
یکی از دغدغههای مهم مستأجران در زمان فوت مالک، سرنوشت قرارداد اجاره و احتمال تخلیه ملک توسط وراث است. در این خصوص توجه به نکات زیر ضروری است: طبق ماده ۴۹۷ قانون مدنی، اصل بر این است که عقد اجاره با فوت موجر یا مستاأجر باطل نمیشود؛ بنابراین قرارداد اجاره تا پایان مدت مقرر به قوت خود باقی است و وراث نمیتوانند صرفاً به دلیل فوت مالک، مستأجر را مجبور به تخلیه یا فسخ قرارداد کنند.
با این حال دو استثناء مهم وجود دارد که میتواند منجر به بطلان قرارداد شود:
۱. مالکیت منافع محدود به زمان حیات
اگر مالکیت شخص بر منافع ملک صرفاً تا زمان حیات او بوده باشد (مثلاً صلح منافع بوده)، با فوت او، حق وی بر منافع پایان یافته و قرارداد اجاره نیز خودبهخود باطل میشود.
۲. شرط مباشرت مستأجر
اگر در متن قرارداد شرط شده باشد که مستأجر شخصاً باید از ملک استفاده کند، با فوت مستأجر، عقد اجاره باطل خواهد شد (این مورد ناظر به فوت مستأجر است).
نکته کاربردی برای مستأجران در زمان فوت مالک:
در صورت فوت مالک، پرداخت اجارهبها باید با دقت انجام شود تا از بروز مشکلات بعدی جلوگیری شود. توصیه میشود:
از وراث بخواهید گواهی انحصار وراثت را ارائه کنند.
اجارهبها را با اخذ رسید معتبر و اطمینان از سمت قانونی دریافتکننده پرداخت کنید.
اگر وراث در خصوص دریافت اجارهبها اختلاف دارند، میتوانید از طریق دادگاه (واحد امور حسبی یا اجرای احکام) نسبت به تودیع مبلغ اجارهبها اقدام کنید تا از نظر قانونی دچار تأخیر در پرداخت نشوید.
واحد پیشگیری از وقوع جرم دادگستری شهرستان نی ریز